Żydowska Warszawa

map
map
380 000

1939

Początkowo liczba żydowskich mieszkańców stolicy gwałtownie rośnie. Do około 380 tysięcy osób, których doliczono się w okupacyjnym spisie z października 1939 roku, dołączają wkrótce Żydzi, przesiedlani do Warszawy z okupowanych ziem polskich włączonych bezpośrednio do Rzeszy – jest ich około 90 tysięcy Rozpoczynają się też rozliczne przesiedlenia związane z tworzeniem getta.

1300000

obywateli mieszka w Warszawie

1 300 000
380 000

to Żydzi stanowią niemal 29% wszystkich mieszkańców stolicy

380 000
map
420 000

1940–1941
getto

Do 16 listopada 1940 roku miejsce zamieszkania zmienia 113 tysięcy Polaków, którzy zamieszkiwali na obszarze wydzielonym pod getto i muszą przenieść się na „stronę aryjską”, oraz 138 tysięcy Żydów, zmuszonych do opuszczenia swoich dotychczasowych domów i przenosin do getta.

90 000

Żydów przybyło do Warszawy z ziem polskich włączonych do Rzesz

90 000
251 000

Plaków i Żydów zmieniło miejsce zamieszkania na skutek wewnętrznych przesiedleń w obrębie Warszawy

251 000
map
350 000

1941–1942
Życie w getcie

W styczniu 1941 roku ludność getta liczy około 400 tysięcy mieszkańców. Do największego zagęszczenia mieszkańców na tym wykrojonym ze śródmieścia Warszawy obszarze dochodzi latem tego samego roku – za murami getta znajduje się wówczas 450–460 tysięcy osób.

2500

wynosi miesięczna śmiertelność mieszkańców getta

2500
90 000

zmarło w getcie do 22 lipca 1942, to niemal 22,5 procent mieszkańców getta

90 000
map
50 000

1941–1942
Wielka akcja przesiedleńcza

W wyniku wywózki mieszkańców getta do obozów zagłady – przedsięwzięcia określanego przez okupanta jako „wielka akcja likwidacyjna” – w getcie pozostaje już tylko około 60 tysięcy Żydów, przeważnie ludzi młodych, zatrudnionych przymusowo w zakładach produkcyjnych utworzonych na terenie getta (tzw. szopach). Według listopadowego raportu żydowskich organizacji podziemnych akcja pochłania około 275 tysięcy ofiar (w tym: około 254 tysięcy zgładzono w Treblince, około 11 tysięcy wywieziono do obozów pracy, ponad 6 tysięcy zastrzelono na miejscu; w tym czasie w getcie zmarło przeszło 3,6 tysięcy osób, w tym – około 200 zginęło śmiercią samobójczą. Źródło okupanta – raport Stroopa – szacuje liczbę wywiezionych i zabitych na 310 tysięcy.

300 000

 Żydów zostaje deportowanych do obozu zagłady w Treblince w dniach od 22 lipca do 21 września 1942, co stanowiło 80 procent mieszkańców getta

300 000
map
18 000

1943
Akcja styczniowa i powstanie

Do kolejnej akcji wysiedleńczej dochodzi w dniach 18–21 stycznia 1943 roku na rozkaz Heinricha Himmlera. Ok. 6,5 tysięcy Żydów zostaje wówczas zabitych lub wywiezionych do obozu zagłady w Treblince. W trakcie powstania w getcie, między 19 kwietnia a 16 maja 1943 roku, około 6 tysięcy zginęło w walce, w bunkrach i pożarach, około 7 tysięcy zabitych „cywilów” na miejscu, około 7 tysięcy wysłano do obozu na Majdanku.

6500

deportowano i zabito w akcji styczniowej trwającej od 18 do 21 stycznia 1943 roku zginęło w trakcie powstania w getcie od 19 kwietnia do 16 maja 1943 roku

6500
13 000

zginęło w trakcie powstania w getcie od 19 IV do 16 V 1943

13 000
7000

wysłano do obozu w Majdanku

7000
map

1943–44

1 sierpnia 1944 roku w Warszawie ukrywa się kilkanaście tysięcy Żydów, w tym kilkuset więźniów obozu na ulicy Gęsiej. Większość po „stronie aryjskiej”, ale są również wśród nich „Robinsonowie getta”, mieszkający w jego ruinach. Wielu spośród ponad 10 tysięcy ukrywających się po „aryjskiej stronie" Żydów bierze udział w powstaniu warszawskim, część z nich ginie w walce.

30 000

zginęło łącznie w akcji styczniowej i powstaniu (50 procent pozostałych przy życiu po deportacji do Treblinki)

30 000